ABRAHADABRA
THE ROMAhfTIC AESTHETICS
JOHN DEE'S CONVERSATIES VET ENGELEN
QABALAH DEEL TWEE
BOEKENBIJLAGE
-(^ ABRAHADABRA ^
Lezers Heil ! 23 VI 1986 e.v.
'En er kwam oorlog in den hemel: Michael en zijn engelen
hadden oorlog te veer en tegen den draak; ook de draak en
zijn engelen voerden oorlog, maar hij kon geen stand houden,
en hun plaats werd in de hemel niet meer gevonden. En de
grate draak werd (op de aarde) geworpen, de oude slang, die
genaamd wordt duivel en de satan, die de wereld verleidt;
hij werd op de aarde geworpen en zijn engelen met hem. '
(Openbaring 12: 7-9)
Op de voorkant van dit nuimner de engel Michael, op het moment dat hij
de duivel heeft verslagen. Hij staat symbool voor het hogere in de
mens.' Voor het Abrahadabra-lid is het de engel die als het ware elke
impuls die hem of haar afhoudt van 'het Grote Werk' afstraft. Michael
staat ook symbool voor de opofferingen die elk Abrahadabra-lid zich
zal moeten getroosten als hij of zij eenmaal onderweg is op 'het pad'.
Dit nummer van ABRAHADABRA is in twee delen gesplitst. In het eerste
deel staan drie 'gewone' artikelen :
- The Romantic Aesthetics : onder andere over de Engelse
filmer Derek Jarman en een recensie van diens film
'Angelic Conversation';
- Oabalah , deel twee : over God's namen en Engelen;
- John Dee's conversaties met engelen : over de Engelse
wiskundige en astroloog ult de zestlende (en begin ze-
ventiende) eeuw, die met behulp van een 'ziener' con-
tact zocht met engelen.
In het tweede deel staan boekbesprekingen. Deze boeken zijn door de
redactie van ABEAHADABKA geschikt bevonden voor niet al te jeugdige
lezers en lezeressen. In wezen is deze vakantie-bijlage (want dat is
het!) bedoeld om ons lezerspubliek aan te moedigen om niet de hele
vakantie door te brengen in ledigheid. Doe wat nuttigs !
Tenslotte een aantal mededelingen :
- 'Maison ABRAHADABRA, in het vorige nummer aangekondlgd , is helaas
niet meer. Onduidelijkheid op alle fronten inaakte het onmogelijk om
daar iets zinnigs te doen.
- Speciaal voor onze Amsterdamse lezers en lezeressen is er aldaar
een verkooppunt voor het blad gevonden :
Island International Bookstore, 2e Tuindwarsstraat 14,
1015 RZ Amsterdam (tel. 258509.)
-(^ ADllAHADABRA ^
fk Roumntk Aesthetics
DE EERSTE WOORDEN
Ais we de 'critici' mogen geloven is er in Engeland sproke van een
riieuwe Etroming binnen de Kunst, en don met name op filmgebied. En
waar de Engelsen geen geld voor hebben, dot moet don maar in Neder-
lond gebeuren. Von 3 t/m 18 juni j.l. vond er in Nederlond tiet rgn.
'Romantic Aesthetics' festival plants, met ols hoogtepunt een drie-
doogs festi)n von film, video en muziek in Aorto, een oude .fobrieks-
ruimte in Amsterdam die nu als gallerie wordt gebruikt .
'Wie en wot zijri de 'RonrKantic Aesthetics'?' Een vraag woar nog raoar
weinig mensen een ontwoord op durven te geven. De kunsttnaars in
kwestie moken er voor de buitenstoonder onbegri jpelijke gropjes o-
ver, een reden te meex voor de recensenten en critici om uiterst
vqorzichtig te werk te gaan'als je niet uitkijkt sto je ol snel voor
schut'. Michael O'Proy, f ilmrecensent en medewerker van het film-
tijdschrift 'Afterimage', is 4^n"von de eersten die aandocht heeft
willen besteden aan deze nieuwe romantici. De term bestond cl ols
muzikaal f enomeen woaruit groepen als Spandau Bollet en Depeche Mo-
de zijn ontstoon en het was de pers die dsze iTifziekstroming koppelde
aan een nieuwe generatie filners toen in 1981 in het Londonse ICA
(Institute for Contemporary Arts) films werden vertoond van John
Maybury en Cerith Wyn Evans.
Het is nog moor de vroag in hoeverre de films betiteld als 'ro-
mantisch"; dot hangt er moor net van of wot je doaronder verstoot.
De gemiddelde Dynosty-ki jker (vergeef me de spottende ondertoon) zal
zich in het geheel niet thuis voelen bij de vaak bizarre beelden van
technologische ontwikkeling en oftakeling, psychedelische effecten,
de neiging noar het occulte en het vook homo-erotische element in de
films. Thema's {op de eerste no) die we bv. ook kunnen zien in de
films van de Amerikoon Kenneth Anger (zie AfarA 2.). Moybury zegt het
ols volgt: 'De sleutel tot mijn verfilmde fontosieen is pantomime:
het botte, overdreven melodrama. Ik wil een '0 ja, hij doet het I
nee, hij doet het niet !' in het onderbewustzijn van de kijker uit-
lokken. Een noieve, emotionele reaktie, die olleen door de onwerkelijk-
heid von pontomime teweeggebracht kon worden'. Tijdens de publieke g*-
sprekken tussen John Mo/bury, Steven Chivers en het publiek werd de
gehele situatie om een uitleg von hon werk nog gecompliceerder. Beide
filmers goven er de voorkeur aan het liefst helemaal niets over hun
films te zeggen.
,A.H. ERLEBNIS
"{^ADllAHADAORA^
DEREK JARMAN
r^lf L.'iliE/ft^Tfl.i ,:/ IJ-I
De star of the BiH ' von het festival was eigenlijk ol een buiter,-
stoonder op zich. Hi] is noch de Grote Inspirator, noch bet Grote
Talent von de nieuwe generotie. Ik bedoel Derek Jcrnran, de 45 jarigc
fil^r dae cl vcn af 1970 b«ig is. onopvallend en wel. Hi, kwom pL
in jy/, in kontokt met met name John Moybury en ncdat er was ontdekt
dot er nagol wot overeenkomsten zoten tussen zijn films. en die van de
nieywe romontici (op dit punt noem ik 2e 20 iiever don 'ze') werd
Derek oU. vonzelfsprekend bij de stromimg ingelijfd. Moor al een iaar
ervoor stond Jorman flink in de belongstelling met zijn eerste ionge
speelfilm 'SeboEtione ' , die zools de titel oongeeft hondeit over de
Heiiige Sebastiaon, door de homosexuelen aangenomen ais hun bescherm-
engel en een simpele verklaring voor het poetische spierballenwerk
wat veelvuldig in de film te zien is. Toen ik aan Jorrron vroeg hoe
groot de invloed van mogie en mystiek op zijn werk is ontwoordde hij
dot het bxj de meeste kL^nstenoars die hij kende en hierdoor worden
beinvloed, magie en mystiek voornomelijk bedoeld is om de sexualjteit
-nee te mcskeren. Moor in dit lootste foalde Jormon kennelijk tot op
een bepaalde hoogte, want het is deze film en 'Jubilee ' (1978) die no
vertoning op de-faritse televisie zp'n schandoai vormden dot uiteinde-
lijk de wet van censuur muest worden voorzien . In de Verenigde Stoten
kreeg Sebostiane" de stempel S (Sex) en nu, nog geen tien joor la-'
ter 1$ de film ol een cult-klossieker.
'Jubilee' wos de tweede speelfilra von Jariran, en werd al voncf het
eerste moment dot de fUm vertoond werd een 'Punk-film' genoemd' In
deze context is het 00k leuk om te weten dot Jormon destijds de eerste
filmer wos die the Sex Pistols op het podium (?) registreerde. De op-
name is later gebruikt in 'The Great Rock'n Roll Swindle' von Julian
Temple.
•Whereas in Sebastione we lived in a world outside the film, in Ju-
bilee our world become the film.' (Jarman in zijn autofaiografie 'Don-
Cing Ledge)
■ Er bestaat tegenwoordig de neiging om zijn (Jorman's) invloed te mi-
nimoliseren, maar het is duidelijk dot films ols Sebostione, Jubilee
en de korte Super 8 films dU hij in het begin van de jaren zeventig
moQkte, de grote voorbeelden zijn geweest voor de nieuwe generatie.
Theotraliteit, 'amateuristische ' home-movie kwoliteit, speciale oan-
docht voor mise-en scene en het thema seksuoliteit, een rodikale i-
dentifikatie met" de ,homoseksuele ervaringswereid, deze karakteristie-
ke eletnenten van- Jorman's werk zijn voelbaor in de nieuwe films. Min-
stens zo beiongrijk is de methode von Jarman 's f ilmproduktie; res-
pekt voor de mogelijkheden van de 'amoteur', het werken met vrienden,
de moed om te blijven vertrouwen op fijn eigen voorsteilingsvermogen
toen dot in de zeventiget jaren botste met de heersende f ilmstromin-
gen. En natuurlijk zijn steun can beginnende filmmakers voor wie o-
veral elders de deurea gesioten blijven.' (Michoei O'Proy)
"( adrahadabra")-
1979 braeht ons Jarmon's bewerking von 'The Tempest' var. Shoke-
speare, eer, film die noar mijns inzienE op dezelfcie lijn volt te
plodtsen ols zijn nieuuste film 'Coravoggio ' , die ondanks de vaor
hei grcte publiek non-comiTierciele vorm en inhoud een goede tweede ,
noast 'Absolute Beginners', is in het Londense bioscoopcircyit . ^tec^
Jarmon is voorcl ook bekend geworden om zij- B hW films. In 1980 re-
giEtreerde hij een optreden van Throbbing Gristle wat uitmondde ir,
'TG Psychic Roily in Heoven'. In 19S2 orgoniseerde Psychic TV, op-
gericht door ex-Throbbing Gristle leden Genesis F. Orridge en Peter
Christopherson (nu in Coil) het Finol Academy festival, een ode oon
William Burroughs. 'WSB: o Private Tape' is een uiterst vertroagde
film von Jorman met Burroughs in het middelpunt ; 'Old Bull' stapt uit
een auto, goat een winkel in en probeert op een gegeven moment de
stroot over te steken... In 1964 mnakt Janron somen met Maybury, Wyn
SeiasHanp. Sain! Settastian (Leo Trciialiii; , J
From In the Shadow oflhe Sun. 1974 - The Kingdom over Ihe Sea
Evons er, Michael Kostiff 'the Dreomnachine ' , gebaseerd op de uitvin-
ding van Burroughs' oude makker Brion Gysin. (De droommochine is een
stroboscoop-achtig apparaot wat bij de gewenste snelheid van de licht-
flitsen (tussen de 8 en 13 per seconde) hollucinaties kan opwekken zonder
de hulp van drugs. uit het zelfde jaar komt ' I-
magining October', gemaokt tijdens en n.a.v, een reis naor de Soviet
Unie, op uitnodigint) von de russische filmvokbond. Eer> uitermote on-
dergeuaordeerde film (moor welke van zijn films zijn dot niet ?.) woar
de heren Dove Boll (ex Soft Ceil) en Genesis P.Orridge de muziek voor
moakten.
Op dit punt faen ik aongekomen bij 'the Angelic Conversation'. Moar
iTveer hierover straks.
SKEDANUMMI
Het is niet alieen film wot zich vertoont . Op het progranrno stonden
drie muziekgroepen: The Last Few Doys, Zos-kio en 23 Skidoo,
The Lost Few Doys kan misschien wel de meest bek«nde onfaekende groep
von gisteren en vandaag worden genoeiud. Drie joar geleden toerden ze
met Laiboch van Joegoslovie naar Engelond, een kulturele uitwisseling
WQOr de off icicle instanties von zowel 'West' ois 'Oost' geen kaos van
hodden gegeten, LFD brachten in Nederland enkele cassettes uit die per-
si met in Engelond mochten worden verkocht, en uit interviews met de
gerenommeerde muziekbloden bleek dot LFD de meest besproken avant-gar-
de groep was woor men nog nooit muziek van hod gehoord. Dptredens tot
voor de toer vonden ploats in metrostotions, een Wimpy restaurant en
uiteindelijk op the Finol Academy. Enkele moonden geleden brochten ze
hun eerste ploot uit op Touch records met de verbazingwekkende titel
'Too much is not enough*. Over twee moonden kunnen we een LP van de
heren LFD verwochten op een platenlabel in Hamburg, met ols voorio-
pige titel 'Wor and Victory Donees'. 'Een pop-LP' zeggen de heren zeif.
Het optreden en de lootste ploot vo". Zos-kio wekken dezelfde indruk.
Geformeerd rond ex-Psychic T\' scherm John Gosling, kan er worden gezegd
dot Zos-kic net ols LFD op dit moment kiest voor een meer toegankelijke
oonpok von de muziek. De giorie-dogen van het industriele tijdperk zijn
over, gooi je Throbbing Gristle button moor van het balkon of. Het pu-
bliek in Amsterdam verwachtte kennelijk lets onders don de gezelliae
salso-disco muziek die bet werd voorgeschoteld, moor jo, cltijd macr
--( ABKAHADABRA ^
verwochten wot je verwacht brengt regelmotig teleurstelling met zich
mee. Of de muziek vercJer nog wot te bieden zol hebben in de toekomst
loot ik verder dan ook in het midden. Voorlopig zullen we het moeten
doen met hun 12" 'Rape/BLnck Action' op All the Madmen records, waar ik
mijn favoriete plaot van de ofgelopen dagen vcn heb gerrookt.
23 Skidoo, Skidoo komt hoogstwaarschi jnlijk von het grieks. Skedanum-
rri betekent zoiets ols in alle haast vertrekken. En het Getal... is een
kwestie van een juiste combirtatie von parnnoio er, logische opmerkzaom-
heid.
23 Skidoo. Hoofdstuk 23 an The Book of Lies von Frorer PerdLTobo (A-
leister Crowley);
28
KE<&AAH Kr (28)
SKIDOO
What mail is at ease in his Inn?
Gtt out.
Wide is the world and cijid.
Get out.
Thou liast become an iii-itia.tc.
Get out.
But thou caust nut get out by the way thou earnest
m. The Way out is THii; WAY.
Get out.
For OUT is Love and Wisdom and Power.
Get OUT.
If tliou hast T airt^idy, first get UT.
Then get O.
And so at last get OUT.
23 Skidoo bestoot nog uit de tijd dot Throbbing Gristle en Cabaret
Voltoire nog rellen konden veroorzoken, Ze moakten platen zools 'The
Gospel comes to New Guineo' en '7 Songs' die we min of n»eer ols kles-
siekers mogen bestempelen. In Amsterdom goven de gebroeders (neven ?
of gewoon toevallig dezelfde naom ?) Turnbull somen met (ols ik me
niet weer vergis) de bossist von INXS, no de vertoning van een film
von Daniel Londin en Richard Heslop (de laatste heeft diverse video-
werkjes vcn 23 Skidoo verzorgd) en een verknipte 'Nin ja ' film een
uiterst exotisch concert weg.
Het W05 de ofsluiting van een festival woor ik kramp van in m'n
oogspieren heb gekregen. Moor voorol ook een gevoel van 'Love, Wis-
dom and Power' .
In het Shaffy theater, waar de 'grote' films van Jormon drooiden,
zaten over het olgemeen per voorstelling vijf mensen de film te be-
kijken, en elders in het land zal dot wel niet onders zijn geweest.
Ik ben boos moor troost me door te sparen voor een eigen Super 8
Dank oon Michoel O'Proy, Derek Jarman en Ambossade 2,
Foto's uif 'Dancing Ledge' van Derek Jarman.
Tekeningen von Jean Cocteou,
The Book of Lies-Froter Perdurabo (Aleister Crowley): uitgeverij Weiser.
(^ ADRAHADABRA ) -
THE RnGELIC liONVERSATION
Ais de ruiters van de Apocolypse hun onverstaanbare woorden uit-
spreken, kunnen we aannemen dot er een verbond goat worden gesioten
\
tussen Hemel en Hel. Blasphemie is historic en Liefde is de wet ge-
worden. Het visioen is werkelijkheid geworden en de werkelijkheid
een visioen. Piotseling is het oan ons om de Schepper te zijn.
De beweging van het visioen is zo longzoam als de windkracht op
een heldere zomerdog. Twee jongens zijn verliefd en de Schepper ma-
nifesteert dit beeld naar zijn eigen beeld;
Een beeld van onschuld en van ervaring.
Een beeld van dromen en van nachtmerries.
Verblindend licht kan je nu niet meer de rug toekeren, De Schepper
houdt je een Spiegel voor, en dus beweegt het zich twee kanten op.
De conversatie vindt ol de tijd cl plaats. Het is stil. Niets is
gezegd. De hoeven van de paarden van de ruiters van de apocalypse
moken muziek voor dit soort rituele aongelegenheden.
De Spiroai; Zo boven zo beneden. Het beweegt zich twee kanten op.
Zij, die zijn bereid een nieuwe taal te leren verstaan, weten de
stilte te waarderen. Telephotische communicatie is een ondergewaar-
deerd remedie tegen het verwarrende verbale virus. Begrijp je wat
ik je zeg als ik je zeg dot ik begrijp wat je me zegt?
Het beweegt zich twee kanten op. En nog veel meerl
'The Angelic Conversation', een film van Derek Jarman met muziek van
Coil. 23VI1986, door A.H. Erlebnis.
-~(^ ABnA>[ADAmU ^
A True & Faithful
RELATION
, OF
WLatpafTcdibrmany Ycers Between
D". JOHN DEE
fA Midiematiciin ofGteitFjtne in Q^ElIZ.
and King Jimii ibrir Rcigncs) and
Some Spirits '
Tendimo (hid it Succeeded)
To a general ^tAlttration of m(^ S T J T E S mi
KIH.9'^0 MBS in the rrorld.
His Trivttt Coaftnnai with Kodolphe Finpaoc of GtrmtKf, StifHCN
K,ofl-ttJi>d^ inddivcrtotherPtmcMaboutit.
ThePamcolariofkisCaufe^icwasagicated in the Emptnrt Coiati
The Letters of Sundry Great Men
and P«rNCEs(fomc\vhcreofwcrcprerentatfomcofthefe
ConfcrcnceiindApparidoBJofSpiiiTi to the Hid D.Dms.
Out Oi
The Onginil Copy, written with D'. Dm ovra
Hand : Kept in the LIB KARY of
Sir T HO. QOI TO :^, K«. Baronet.
WITH A
PREFACE
Confinning the f'eality (as to the Point of S p i a t t a) of
This RELATION : and Diewing the feveral good U 1 1 1 that
a Sober ChriHian may mate of JflL
B Y
Meric. Casaubon,D.D.
Printed by J>. MoKff, for T. GatrawAiT, and fold at tl>e Lhde
North door of 5. fail;*, and by other Stationcn. t6$v.
-^ AIJRAHADADHA ^
John Dee's conversaties met engelen =00 Parsifal -45'
InLeiding.
Voor de rneeste mensen geLdt dat bij het horsn van het woord
engeL er twee reakties mogeLijk zijn; of men trekt een bijna
heiLig pruimsnmondje, of men trukt een we I zeer bedenkeLijk ge-
zicht ("ben je we L Lekker ?" ) . EngeLsn worden vaak in aUereer-
ste instantie geassocieerd aan afbeeLdingen in bijbeLs en kerken,
een kernmerk van het Loodzware Chris teLijke dogma wat op ons
rust.
Het^^woord engeL heeft aLs LetterLijke betekenis "boodschapper"
of^ bode". In mystleke zin is een engeL een aandaiding voor een
spiritueeL wezen, aL dan niet geattributeerd aan een sterren-
beeLd o£ pLaneet. In die zin is een engeL een benaming van een
taak of funk tie en kan aLs zodanig be trekking hebben op mensen
in deze wereLd aLs boodschapper of afgezant, of aLs verteq«n-
woordiger {b.v. het hoofd van een Joodse synagoge heeft de ti-
teL "engeL van de synagoge").
In meer occuLte zin bewegen engeLen zich voort in een dimensie
die buiten onze gebruike Lijke ivaarneming vaLt, conversatie kun-
nen voLgens de traditie worden gevoerd met behuLp van ritueLen
en invocaties, waarvan het kristaLLen boL staren weLLicht het
bekendste is.
John Dee's conversaties met engeLen.
John Dee werd op 13 juLi 1527 in London geboren aLs zoon van
■een wijnhande Laar en voorproever van Hendrik VIII. Hij was een
briLjant LeerLing, studeerde aan verschiLLende universiteiten
en bekwaamde zich ondermeer in taLen, medicijnen, astronomie,
astroLogie, aardrijkskunde , geschiedsnis en wiskunde. Daarnaast
had hij kennis van aLLerLei occuLte wetenschappen zoaLs alchemie.
AL op 24 jarige Leeftijd s Loeg hij een aanbod af om een Leer-
stoeL te bekLeden in wiskunde te Parijs, Later s Loeg hij een
soortgeLijk voorsteL af in Oxford. ALs motivatie voor de afwij-
zingen gaf hij dat de taken door hun opvoedkundige verantwoorde-
Lijkheden teveeL van zijn aan de wetenschap gewijdde vrije tijd
20U vergen. Dee spendeerde naar eigen zeggen 18 uur per daq aan
studie en religie.
In 1555 werd Dee gevangen gezet op verdenking van "ontuchtige en
ijdeLLijke toepassing van berekeningen en tovenarij", waarschijn-
Lijk omdat hij een horoscoop had getrokken voor ELisabeth, de
gevaarLijke haLfzuster van de toen heersende koningin Marie
Stuart. ^Dereputatie van tovenaar werd hem toegeschreven in de
tijd dat^^hij in Cambridge studeerde; voor een opvoering van de
komedie "Vrede" van Aristophanes ontwierp hij een mechanische
scarabee kever die tijdens de opvoering naar het plafond vLoog.
Met de troonsbestijging van Elisabeth in 1558 verbeterde zijn
perspectieven. Op haar verzoek berekende hij een astroLogisch
juiste dag voor haar kroning, en wist ook daarna haar interesse
te behouden. In het zeLfde jaar vverd het eerste van zijn veLs
occuLte geschriften gepubLiceerd, "Propaedeumata Aphoristica" ,
■ ■ — J
■^ AltRAHADABriA"^
sen serie van honderdtwintiq kernspreuken voor astroLogisch en
astronomisch gebruik.Hierna volgden nog veLe andere werken op
het occuLte gebied, en begon hij voor het eerst naar het Euro-
pese continent te reizen om kenbaarheid aan zijn werk te geven,
Rond 1570 vestigde Dee zich in het pLaatsje MortLake aan de Tha-
mes, en wijdde zich aan het wetenschappe Lijk werk.
De stroming waarin zijn werk zich ontvdkkeLde was, zoaLs het in
de Renaissance werd aangeduid , NeopLatonisme , of eenvoudig PLa-
tonisme. Daze Leer bestond voorname Lijk uit bronnen afkomstig
uit de Griekse wijsbegeerte , en vond zijn oorsprong verder in de
Hebreeuwse KabaLLa en numerLogie, Men ging van de verondersteL-
Ling uit dat het universurn was doordrongen met goede en kwade
geesten (engeLen en duiveLs), wiens huLp kon worden verkregen
door toepassing van invocaties en ritueLen.
Op 22 december 1581 begon Dee aan een serie conversaties met
engeLen die in totaal zes jaar zouden duren. De beweegredenen
voor Dee om met deze conversaties te beginnen Lijken simpeL,
engeLen staan het dichts bij God en bezitten heiLige kennis. Om
wijzex te worden wiLde hij kennis uit engeLen onttrekken en toe-
passen, in pLaats van zijn kennis op te doen uit bestaande ge-
schriften. Tijdens zijn verbLijf aan het EngeLse hof komt de
PooLse prins ALbert Laski (1536-1605) in kontakt met Dee. HoeweL
Laski een opLossing zocht voor zijn financle'Le probLemen met
behuLp van aLchemie, weet Dee en zijn ziener Edward KeLly (1555-
1595) hem een lange tijd betrokken te houden met "engeLen ak-
ties", waarna de prins beide uitnodigde naar PoLen te komen.
Edward KeLLy, Dee's ziener, ward opgeLeid aLs apotheker, werkte
als kLerk en pLeegde ondermeer vaLsemunterij waarvoor hij weird
bestraft met het afsnijden van beiden oren. Dm dit te bedekken
Liep hij rond met een zwarte schedeLkap, hetgeen hem een nogaL
Luguber aanzicht gaf, Verder nam hij deeL aan "zwarte ceremo-
nien" en necromantie (waarzegging door het oproepen van de do-
den), waarbij hij zich schuLdig maakte aan grafschenneri j ,
J
-( ADRAHADAHRA^
Eind 1581 vertrokken Dee, KeLLy en hun vrouwen naar PoLen in ge-
zeLschap van Laski, Kort na hun vertrek werd het huis van Dee
binnengevaLLen door een s te L nijdige buren die Lange tljd be-
vxeesd voor hem waren geweest aLs tovenaar, waarna een deeL van
zijn zeer omvangrijke bibLiotheek verLoren ging. In PoLen hieLd
het tweetaL seances, waarbij de engeLen zich concentreerde op
het maken van goud en op de poLitieke veranderingen in Europa,
waarvoor ge Ld nodig was. Laski verpandde zijn bezittingen voor
dit doeL, maar nadat er zich tegenstagen voor deden (er was nog
steeds geen goud) wiLde Laski het tweetaL kwijt en introduceer-
de hen bij RudoLf II, keizer van het Habsburgse rijk. De keizer,
die enorm geinteresseerd in aLchemie was, ontving beide aan
zijn hof in Praag. Toen ook daar bLeek dat er geen goud werd
geproduceerd warden beide uitgewezen en begonnen een zwervend
bestaan waarbij de kost werd verdiend met het trekken van ho-
roscopen. Tijdens deze periode zetten de boodschappen van enge-
Len zich ook voort tijdens seances.
De seance zag er aLs voLgd uit; in een "praktijk kamer" stand
een een heiLige taf e L waarop een "g_Las" stond [het gLas was een
gepoLijste steen). In dit gLas cree'erde een "gouden gordijn"
een beweging en vertroebe Ling in wat Dee de "natuurLijke door-
z:ichtigheid"van de steen noemde. KeLLy tuurde hier enige tijd
in totdat, aLs de geesten niet tegenwerkten, hij figuren en
achtergronden zag. Daarna beschreef KeLLy wat hij zag en her-
haaLde hij wat hij hoorde . Dee zeLf zag of hoorde niets, steLde
de vragen en^gaf af en toe zeLf response. 2o kwamen er banvLoe-
ken, profetien en visioenen door die warden opgetekend in een
werkwat Later onder de titeL "True ReLation" werd gepubLiceerd,
De uitgave zoaLs afgebeeLd, uitgegeven door Meric Casaubon in
1659, is niet het met eigen hand geschreven werk van Dee, maar
een versie van "kopiisten" . Er bestaan nog weL orgineLe deLen,
echter het manuscript aLs geheeL is voLgens historici in heden-
daagse bibLiotheken niet meer terug te vinden.
Tijdens de seances geschiedde de communicatie in het "Enochi-
aans", de "engeLentaaL" voLgens Dee, waarin hij in "Het boek
van Enoch" verder op in gaat. De "woorden" in het Enochiaans
vormen door hun speLLing en numerieke waarde een "goddeLijke
waarheid" in het idioom waarin het in de hemeL werd uitgedrukt.
Een van deze waarheden was de inde Ling van de engelen in "ayres",
zeg maar de verbLijfplaats van engeLen in een vierde dimensie.
Zo zijn er voLgens Dee dertig van deze ayres boven, of ondef "
eLkaar, die de aarde beheersen over eenennegentig deLen. Ver-
der geeft hij beschrijvingen over de verschlLLende engeLen
stammen, de heersende enge L van die stam, en hun boodschapper.
Sommige van de beschreven engeLen keren met regeLmaat terug in
hun manifestaties, zoaLs de engeL /.'.adimi. KeLLy kreeg tijdens
een visioen van Madimi de voLgende tegenstrijdige spreuk door:
"The apostle PauL abounded in carnaL Lust... BehoLd you are be-
come free: Do what v>rhich most pLeaseth you".
DezeLfde Madimi gaf aan KeLLy door dat hij en Dee eLkanders
vrouwen moesten deLen, Op de vraag of dit deLen vLeseLijk be-
doeLd was, kvjann het antwoord "want aLLe dingen zijn mogeLijk en
toegestaan bij de goden. Noch zijn sexueLe oxganen meer gehaat
bij hen dan de gezichten van sterfeLingen" . Het daadwerkeLijk
uitvoeren hiervan was het begin van de breuk tussen Dee en
KeLLy. ALs Dee na zes jaar terugkeert naar EngeLand, bLijft
-(^ ABItAHADABRA }-
101 J trwt ^Utitm »fl>, D« bis J5imt witbjfirits^ Jcc,
E, K. Now ippear no more fingers.
Kit- C«wftfv tirw anr t^niiff',
E. X. Now he is fct down in his chaire.
fc. I faiTC esBipai>ed cktEafiilh J<7iiu to ih< nfiiciil werdi, aid I inil it, «{ i^b ■ j,
ck» fiiej Mfnt.
I^al. 7^ >* k<M (Ml ^jn ^inr. M» Tlr wHufitk, artttmiti hut tiiht,
&. Soli Da> intra, DcDoaini^D(Qui,klii)dlMi( iiiw'illtfc faptf olKia i
onuiif liLJt,frKJirmii^BAjO)AcJuLlilEio, j^^rt.
nuriiiii r^iniiiiii li iMil
JmAm U Jim fmtk, fn ha ^tmta,,mkMm fwwtm, Oimipltmt, ft^iutm. wm
rtt fnam,y ag,Uy, Ic dtc awOKj rpuviKU kfanwiwa ji»m n. l.iii™A br ha^cft
(kboaiMci^kiltwcvcrcncciTaijoui in»™*~— .1— _ejf_i t_i^_L;J?J!l^!?
power, rose would i^lc on Qsd, ul W^
nconl 0ff«aclKe AmoH) Bacvb ■«
tkKro.«bitaiilit|ilafiGc>d>tke t jr-
— >*<=- n«, for« Hindi u d)«- rtk* ««_ d^f. >lr4«di>fi, "fn s ro St iS,
■Dd Molaf Aof eby Ice.
£. jr. Nowii the bote pluck't afidc t Aksa tlmnarth*
c. A. They fccm to Qxak bocb together.
£. JT. Soldo.
£• r. Tlxfy fpeik both «ag«icr , that I cmnot tirfrm, their
voyce.
i'it»l«,ii^n(iri«,w«eh«*.«d(&aJlii«fadiit -^SXSSTiJSI &IL SiS!
"""■-* r^
Het begin van het visicen van Danida. ZoaLs vaak
gebeurde was de verschijning van de engeL (hier
GabrieL) vertraagd, het gebed in Latijn werd 9
uur in de ochtend gesproken, het visioen begon
omstreeks 11 uur.
-(^ AHUAHADAURA )-
^^ HOLY TABLE
KeLLy op het continent en sterft Later bij een ontsnappingspo-
ging uiteen gevangenis waarbij hij van een muur vaLt van zijn
eigen huas in Fraag.wat tegenwoordig nog steeds zijn naam draagt.
Bij zijn teri3gkeer in Enge Land (l
onthaaLd en kreeg een tijd Lang f
sLaagt hij erin om driekwart van
gen. Zijn reputatie werd echter s
dacht van tovenarij en het oproep
ces kv/am het ne"t niet, maar zijn
sLechter. Om zich te redden verko
ken om zo zijn huishouden van ach
Tot aan zijn dood in 1607 ging hi
van zijn zoon en een nieuwe ziene
7 oktober 1507 gehouden. Van zijn
gebruik gemaakt, ondermeer door d
Dawn die Dee's "Snochiaanse magie
de traditioneLe westorse magie (z
d89) werd Dee door de koningin
inancie'Le steun van haar. Ook
zijn bibLiotheek terug te krij-
teeds sLechter, hij werd ver-
en van de duiveL, Tot een pro-
f inancie'Le positie v^erd steeds
cht hij een deeL van zijn boe-
ttien personen te bekostigen.
j door met seances, met behuLp
r, De Laatste seance werd op
werk aLs magier i& Later vee L
e EngeLse magische orde Golden
koppeLde en combineerde met
ie AbrA 2) ,
Bron: Renaissance Curiosa - Wayne Shumaker 1982
dee I twee
-(_ ABRAHADABRA )-
•0. INLEIDING
QABALAH
In een vorig nuinnjer van Abrahadabra (no. 5) stond een inleiding over de
Qabalah. Dit ging met name o'ver het nioderne occulte denken erover. In dit
nummer gaan we meer in op de Joodse traditie van de Qabalah.
1. DE MYSTIEK
Als we het hebben over de Joodse traditie van de Qabalah, dan hebben we
het niet alleen over de getallenleer, maar vooral over de mystieke filosofie
die verborgen ligt in de 10 sferen van de 'Boom des Levens'. We zullen het
in het vervolg hiervan hebben over Godsnamen, Aartsengelen en Engelen-Ordes.
Alvorens daarop nader in te gaan eerst dit : We kunnen met elkaar hele dis-
kussies gaan voeren over het wel of niet bestaan van God en van Engelen. Met
het radicaal afwijzen ervan komen we geen stap verder met een nadere analyse
van zoiets sis de Qabalah. Met een slaafs kritiekloos geloven schieten we
net zo Eiin wat op. De juiste houding ligt wellicht ergens in het midden.
Volgens de oude rabbi's waren het de engelen die de Joden hun Qabalah gaven.
Wezens dus van een hele andere orde van schepping die dit schema hebben opge-
bouwd, Voor sommige lezers zal dit misschien een uitspraak zijn die lijkt op
het verhaal dat baby's door ooievaars gebracht worden, Maar het is een feit
dat allerlei mensen die zogenaamd 'verlicht' zijn, beweren dat zij onderwezen
zijn door 'Heilige Wezens'. Het zou zot zijn om wel in de Qabalah geinteres-
seerd te zijn , maar niet bereid te zijn om getuigenissen van mensen die zeggen
er lets raee bereikt te hebben overboord te gooien.
Goed beschouwd is er geen enkele andere maatstaf dan die van de persoonlijke
ervaring. de conclusies die ieraand uit die ervaring trekt , kunnen eigenlijk
alleen begrepen worden als we we ten wat er met 'werkelijkheid' wordt bedoeld.
Het is immers onmogelijk om een duidelijke grens te trekken tussen wat subjec—
tief is en wat objectief. We kunnen hoogstens op zoek gaan naar gemeenschappe-
lijke elementen in subjectieve ervaringen. En dit nu is precies wat Qabalisten
door de eeuwen been hebben gedaan. Door elkaar 's ervaringen te delen en te be-
studeren hebben zg een enorme schatkamer van beelden in kunnen richten. Deze
ervaringen zijn geabstraiieerd tot symbolen, en alleen door gebruik te maken
van die symbolen vinden we toegang tot die ervaringen.
Ervaringen met God en met Engelen zijn dus in de allereerste plaats subjec-
tieve ervaringen. En dan is het eigenlijk om het even of we met 'God' een we-
■ — ( ^ADRAHADABRA ) — ■
zen bedoelen wat binnen of buiten onszelf bestaat. In de praktijk van de
Qabalah is 'God' een subjectieve ervaring van de mysticas en is het niet van
belang wat anderen ervan denken,
2. EEN KORTE GESCHIEDENIS
Wear komt de Qabalah nu precies vandaan ? In dlt kader kan het niet anders
of ons antwoord moet summier zijn. Het onderstaande verslag is in twee stuk-
ken verdeeld. het eerste is gebaseerd op de Joodse traditie ("Er wordt ver-
teld dat..."), het tweede is raeer historisch (er zijn geschreven bronnen uit
die tijd aanwezig) .
I. Volgens Joodse bronnen (onder andere de 'Zohar') werden de leringen van de
Qabalah door God zelf verteld aan een groep engelen , die in het paradijs een
school voor wijsheid vormden. Zij leerden dat de wetten die God gaf gebaseerd
waren op de 10 Sephiroth ( de 10 verschillende stadia van ultstraling van
God's heilige wil , -zie Abra.no. 5-). Deze Sephiroth waren op hun beurt ont-
staan zodat God God kon ontwaren. Na de verjaging uit het paradijs (de Val)
openbaarden de engelen deze hemelse leer aan het ongehoorzame schepsel : de
mens. Deze werd dear door in staat gesteld om terug te keren naar de oorspron^
kelijke gelukstoestand. van Adam ging de leer over op Noach en vervolgens op
Abraham. Deze trok ermee naar Egypte, waar hij toeliet dat er een gedeelte van
de leer uitlekte. Op die manier kwamen de Egyptenaren ermee in aanraking. ter-
wijl ook andere oosterse volken haar in hun wijsbegeerte-stelsels konden opne-
men. Mozes, die was onderwezen in Egypte, ontving daar ook zijn eerste inwij-
ding, maar werd er uiterst bedreven in tljdens de zwerftocht door de woestijn,
waar hij niet alleen de voile veertig jaren al zijn vrije urec eraan wljdde,
maar bovendien van een der engelen lessen in deze leer ontving.
Mozes vervlocht de beginselen van deze geheime leer op bedekte wijze in de
eerste 4 boeken van de Pentateuch (de eerste 5 bijbelboeken : Genesis. Exodus,
Leviticus, Numeri en Deuteronomium) , maar liet ze uit Deuteronomium weg. Daar-
door, zegt men, hebben de eerste vier boeken betrekking op de man en het vijf-
de op de vrouw. Ook wijdde Mozes 70 mannen van de oudsten van het volk in de
geheimen in, waarne zij deze weer aan anderen doorgaven. Van al degenen die de
nsrgens onderbroken lijn van de overlevering vormden waren David en Salomo
het meest in de Qabalah ingewijd.
II. Ten tijde van de tweede Tempel, eind 6e eeuw voor Christus tot 70 na Chr.,
vermengde de oorspronkelijke doctrine zich met Griekse en Babylonische invloe-
den. (De eerste Tempel was die van Salorao, gebouwd in de lOe eeuv voor Chr.,
vernietigd door de Babyioniers in 587 voor Chr.. De huidige Klaagmuur in Jeru-
zalem zou volgens de overlevering nog een deel van de Tempel van Salomo zijn).
Voor Rabbi Simeon ben Jochai echter, die ten tijde van de verwoesting van de
tweede Tempel leefde, durfde niemand de leer op te schrijven. Na zijn dood
-{ ABRAHADABRA ")-
verzamelden zijn zoon , eijn secretaris en zijn discipelen Simeon ben Jochai's
verhandelingen en stelden er de ZOHAE (=luister of glans) uit samen.
Een eeuw later was het Rabbi Akiba ben Jozef die het 'Boek der Schepping ' ,
ofwel SEPHEE YETZIRAH opstelde. Er is een traditie die zegt dat dit boek oor-
spronkelijk is ontstaan in de 6e eeuu voor Chr., tijdens de Babylonische bal-
lingsschap (587 - 538 voor Chr.)-
Van beide boeken west de westerse wereld pas iets op het momenc dat ze in
West-Eiiropa worden gepubliceerd . In 1286 publiceerde de Spaanse Jood Moses de
Leon zijn eerste boek, wat in zijn geheel geinspireerd zou zijn op de Zohar.
Critici beweren dat hij de Zohar zelf geschreven heeft en er is niet genoeg
bewijs oiti met zekerheid het tegendeel te beweren. Daardoor komt natuurlijk
bovenstaand verhaal over het ontstaan van de Zohar op losse schroeven te
staan , Het was (en is) echter een traditie om boeken (met name die over magie
en mystiek) ouder te doen laten lijken dan ze zijn, bijvoorbeeld door een
bekend personage uit de oudheid als auteur te laten opdraven.
Van de Sepher Yetzirah kwam in 1552 een latijnse vertaling uit, terwijl de
eerste gedrukte uitgave in het" Hebreeuws in 1562 verscheen.
In de lOe eeuw (na Chr.) bleek dat de mystieke Qabalah-scholen in het oosten
achteruit gingen, terwijl die in West-Europa opkwamen. In de 14e eeuw was de
Qabalah veranderd van exclusieve studie tot een algemene, en was zij bekend
bij- een groot deel van de intelligentia van toen, waarblj ook christelljke
geleerden waren.
Onder invloed van de 16e eeuwse Qabalist Isaac Luria {die in Palestine uoonde
in het Qabalistische studie-centrum in Safed), werd het gehele systeem steeds
complexer. In Oost-Europa leidde dit tot over-simpllflcaties die, onder niet-
geleerden veranderden in een geloof van woderen-verrichtende heiligen met bo-
ven-natuurlijke krachten. Dit leidde weer tot een reactie onder de orthodoxen
die hun diepzinnige ideeen verlaagd zagen.
De geassimileerde Joden in het westen zagen alleen het middeleeuwse beeld van
de traditie en zijn gedegenereerdheid van die tijd. Aan het begin van de
18e eeuw, ten tijde van de verlichting had dit tot gevolg dat zij de Qabalah
verwierpen als bijgeloof en onbelangrijk. Deze ontwikkeling zette zich voort
tot in de 19e eeuw. De Qabalah ging echter 'ondergronds' of werd hoogstens
nog gebruikt door de meest orthodoxe Joden. En in de tweede helft van de 19e
eeuw waren het eigenlijk de occultisten die de Qabalisten her-ontdekten.
In de twintigste eeuw is er, ook onder de Joden, een volledige vernieuwing
van de interesse in de Qabalah gekoinen. In de traditionele vorm wordt zij als
academisch onderwerp bestudeerd en zij wordt als deel van een stroming die
zich richt op de mystieke filosofie van een geestelijke wedergeboorte opnieuw
gebruikt.
- ^ ABRAHADABRA ) -
Assiah,
de planeten, zodiac en
primum mobile.
so
e -H
■r-t r-l
^ tu
3 >
00 tJ
i-H 11
■H »
j: jj
•H 1-
£ d)
CO ta
ra li
a
■o
N
]|
o
(^
m
(0
m
3
C
Ui
3
-LJ
CO
11
-r-l
CO
-C
ta
J2
.a
a
j:
tw
1
00
■H
li
CO
> -^
JJ ^
O 4-1
HI -H
u a
II 3
-^-:
^ II
0)
-C T3
m -rl
M 01
E-i J=
to
11
s
-H
CO
C
o
N
0!
II
JH
0]
tu
E
tu
tB
3
c
:S
II
^^
j:
to
00
c
■z.
3
'H
O
1-.
01
■SL
II
J2
CD
tu
c=
CO
to
e:
0)
-a
II
to
c
to
>
01
c
01
4J,
c
J= 01
JJ e
01
^3 ^
(U 0)
01
(U U
>• tu
to
jC Ih
01
S 01
01 MH
,-H to
O
J3 II
Yetzirah',
de namen van de
engelen-ordes.
01 -a
ai c
-13 m
cfl >
O" (1)
CO
4J ^ en
O -rH C
•H ffl 0)
o £: M
4= 11 OJ
i-\
■H
•H
C
«
o
^^
c
01
c
o
E
■H
.H
to
id
tu
c
II 01
c
■H >-.
T-H 01
to iJ
E JJ
m -H
CO -C
j: u
(J tn
1
•H
3
>
II '-■
•^ C
01
E oc
■H C
j: CO
a.,-H
(8 sn
ii
ci a;
en «
1
■D
o
X)
II
171
E t4
■H 01
j: o.
O D.
tt) to
M x:
(fl o
S CO
c
II
E
-H
fH
1
o
11 --V
^^ c
01
E -o
■H o
o
rJ C
W CO
>
■H
c c
01 (U
1
1-1
(U
4J
CO
01
-13
II
'%
■H
ja
3
>-. /— .
tu c
i; (U
c
CO
>
0)
01
^3
II ».
£'->
■H 1-
j: 3
CO 3
i; >
Beriah,
de aartsengel-
namen.
o
4-1
cfl
U.
4J
11
i-H
: QJ
-H
N
•H
a.
to
^j
■H
to
01
CO
,-4
41
to
J=
13.
CO
Pi
1-1
: SI
•H
C
tt3
3=
I-H
01
to
JS
CJ
■H
e:
I-H
:<li
-H
CO
c
o
x;
li.
iH
CO
■o
c=
a]
en
c
u
E
CO
- c
x; 1
iJ -a
3 O
■H
N lU
■< -a
c
J3
-H
II
^-^
-H
a)
w
!U
lU
II
J=
CO
^^
X tU
to i-
> 0)
o 3:
<U 11
1-5 ._
•a
o
o
H
^— ^
0(
'H
JJ
U
u a
0) ra
U -H
E T3
■H O
o
^ II
til ^
JJ
m
tu
tu
10 1- o
> ai
01 tu
j; =; T3
CO
O 01 £=
r-t Q -H
<
|[ at
a N
> X 0)
4J S
j: 03 c
01 CO to
^ « to
ffl
-C
o
in
j: u
U 01
O OJ
C8 33
CO U
N !U
H T3
£ Ih
a 01
> 01
O E ^
J= C
<U II 01
1
(0
J3
U
cn
J= %4
JJ 0)
<u
CO 3
to Id
N <a
H -o
E -a
■H
X 05 ^
O C
.H 11 01
i
(I)
I-H
<U
■H CO
in -H
X 4J
U j3
u
tH to '-^
< E -e
^ o
■H CO O
CD
-a tu (U
T3 Q -C
CD C
ji; II ai
C/3 ^-^ >
C
■X.
^^^ ^^
tio
x: c
^ -ri
01 c
^ o
to Ji
01
■H XI
CO
C iH
01
T3 01
<0 S
■H
a.
Q
1h
ai
j:
4J
CO
c
CM
to ■
en
1
11
m
W
-C
(0
1m
tu
/I
j=;
4J
D
tj
CC
Si
a.
■H
J=
o
to
N
4J
01
-a
(XI
■a
o
CO
01
>^
j=
JJ
3
Ja:
r-H
to
e:
d
1 — 1
to
ID
O -a
o
, tLa
01
V- c
01 ^01
•O -01
c
CO u
CO
CO
e
o
o
■H
c
01 u
-a w
Ih
O ■
3 C
01
C 00
11 c
00 -H
C ^
CO CO
> >
Ih I«
(U (a
>
01
^ T3
■t-l C
■H 0)
rH 00
01 00
^ -H
Ji .-H
Cfl Srt
S 0)
01 JJ
ao-C
o
c tn ■!
01
c a •■
c -a •;
3 J
-ii E
o
0!
S 4J
01 CO
s: CO
u oc
tn
JJ ■
c tu
01 X
s
o •
c: E
41 O
OO r
CL JJ
O tD -
'H -
Ih C •
0)
■H ^
■H
c; 4J
01 01
a s:
CO
C 4J
CO
01 03
Pi OO
to 01
rH jBl
-H
01 01
N Ih
01 01
-a j=i
C 01
01 JJ
- ( ABKAHADABIU } —
3. DE GODEN EK' DE ENGELEW
Ondanks dat de ouderdoni van de Zohar en de Sepher Yetzirah nlet vaststaat,
is het wel duidelijk dat beide boeken (en ook andere geschriften) getaseerd
zijn op een lange traditle van filosoferen over de mystiek, verborgen in de
Bijbel (en dan met name het Oude testament, hoewel blijkt dat ook de schrij-
vers van het Nieuwe testament er kennis van hadden) .
In het vorige artikel over de Qabalah hebben we getracht om duidelijk te
maken wat voor Sephiroth er zijn en hebben we een eerste inleiding gegeven
in wat door Qabaltsten wordt betiteld als vier werelden.
Er kunnen op deze wijze vier bomen onstaan :
1. Aziluth, de wereld van de archetypen, waar men de nanien van
God op de verschillende Sephiroth kan Invullen,
2-. Beriah, de wereld van creatie, waar men de namen van de
Aarts-engelen kan invullen,
3. Yetzirah, de wereld van het vormen, waar men de namen van
de engelen-ordes kan invullen ,
4. Assiah, de wereld van de inaterie, van het maken, waar men
de namen der planeten kan plaetsen.
Om de lezer en lezeres niet in een keer te laten verdrinken in een stort-
vloed van namen en symbolen, beperken we ons hier tot het geven van een aan-
tal voorbeelden. Zoals we in schema no.l kunnen zien hebben alle Gods-namen
aan de linkerkant van de boom de naam Elohim in zich. Dit is de eerste bena-
ming van God die in de Bijbel voorkomt. Genesis begint met :"Berashith bara
Elohim..." wat betekent: "In den Beginne schiep God..." Met dat woord
Elohira is echter iets aan de hand, Het is een vrouwelijk woord (Eloh) met
een mannelijke meervoudsuitgang . Qabalisten leiden hieruit af dat de daad-
werkelljke schepping de daad was van een manifestatie van God die tweeslach-
tig was. Als we de naam plaatsen op Binah krijgen we het volgende te zien :
Binah heeft ook een plaats binnen de Tetragrammaton (de heilige en niet uit
te spreken naam van God, aangeduld met de letters IHVH) . Chokmah (de vader)
krijgt de I (de yod), Binah (de moeder) de eerste H (de Heh) , Tiphareth,
maar in sommige gevallen ook het zestal Chesed tot en met Yeeod, (de zoon)
de V (de Vau) en malkuth (de dochter), de tweede H. Tegelijkerti jd worden
deze letters gebruikt als symbool voor de 4 werelden :
1.1= Aziluth,
2. H = Beriah,
3. V = Yetzirah,
4. H = Assiah.
Beriah is de wereld van creatie. Uitgaand van Binah (en de naam Elohim) zou-
den we kunnen stellen dat de Bijbel begint te vertellen over de schepping op
een nivo waar de materiele wereld nog niet daar is. De zeven dagen van de
-Q ABIIAHADABRA ")-
schepping staan dan ook symbool voor de evenzovele Sephiroth die er na Binah
volgen, tot en met Malkuth. Op deze wijze beschreven was het ook een werke-
lijke manifestetie van God's Wil.
In het begin was er nog geen gedaante of vorm geschapen. Het was vertoden ora
een voorstelling van God te niaken, zelfs niet (zo staat het in de Zohar) door
gebruik te maken van zijn letters Heh en Vau, noch van enige andere letter
of ander teken. Men kan zich geen voorstelling maken van God op dat nivo. Pas
in het erop voigend stadium bestond er als het ware een medium waarop een
beeld van God was te projecteren, Al de namen van God zijn erkenningen van
zijn attributen waardoor Hij zich aan.de mens laat kennen.
Met betrekking cot de Aartsengelen en de Ordes van Engelen geldt eigenlijk
hetzelfde. Ook zij zijn manifestaties van God. De Aartsengel Metraton iside-
geen die het dichts bij God staat. Hij is 'de engel van het Gezicht'. Vol-
gens een traditie is hij het die de Qabalah aan de mens zou hebben onderwe-
zen, Het is de engel van het licht, die samen met de engel van het duister
(Sandalphon), de mens ter zijde staat in uren van 'beproeving' . Er is ook
een verhaal wat vertelt dat deze engel de mens Henoch was, waarvan verCeld
wordt dat hij 'met God liep' (dus niet stierf. Zie Genesis 5:22-24).
Over de Aartsengel Raziel wordt verteld dat hij door God naar Adam werd
gezonden na het verjagen uit het Paradijs. Uit medelijden liet God de engel
een boek aan Adam geven, waardoor deze niet alleen de terugkeer in het Para-
dijs kon terugwinnen, maar waardoor deze zich ook steeds rekenschap zou ge-
ven dat hij naar God's beeltenis gemaakt was. Dit boek zou door de genera-
ties been zijn meegegeven en bestond in de zeventiende eeuw als 'Boek van
Raziel', waarin allerlei voorbeelden van amuletten stonden, onder andere
om het Boze Oog af te wenden, moeders in het krsambed bij te staan, enzo-
voorts.
Tot slot zullen we het nog over een engel hebben die niet in het schema voor-
komt. Met Beriah, de wereld van Creatie, kwam de eerste scheiding met het god-
deli jke tot stand. En daar, een stadium verwijderd van direkt contact met het
Goddelijke ontstond het kwade. Dit wordt meestal voorgesteld door de opstand
van de Aartsengel Lucifer tegen het goddelijk gezag, wat hem beviel zich te
onderwerpen aan Adam. Door deze rebellie werd Lucifer de hemel uitgegooid en
kreeg hij de taak van verleider. Hij werkt met de demonische krachten van de
chaos om de ordening van de schepping te testen, en in het bizonder die van
de mens, het enige schepsel wat een vrije wil had meegekregen.
De Aartsengel Michael had de opdracht om de tegenstander van het kwaad in de
hemel te zijn, tervijl de mens verantwoordeli jk is voor de orde op aarde.
AMEN !
Din S Doni.
ADRAHADABRA
MICHAEL
MOORCOCK
mam
MAN
--(^ABRAHADABnA y-
DE POLITIEK VAN HOGERE MACHTEN... PRATER ■365'
■...And the Republic became on Empire, and soon Due Process end Equol
Rights for All were not worshipped, ond even Mammon and Power were qi-
ven only lip-service, for the true god of oil was now the impotent
What Can I Do and his dull brother Whot We Did Yesterday and his uqlv
Sister Get Thera Before They Get Us.'
Illuminates: Part II,-Robert Sheo &
Robert Anton Wilson,
Wellicht een tnisleidertde titel en een nog misleidendere inleiding
voor een reeks boeken die Prater Chronos me adviseerde te lezen n.a v
een gesprek over 'de Dagerood der Magiers ' van de Belgen Louis Pauwels
en Joques Bergier, een 'klassieker' voor mensen die kennis willen maken
met het Occulte, zonder direkt geconfronteerd te worden met rifyelen en
symboien die een beetje student pas no jaren kan doorgronden.
De Dogerood der htaqiers ' is een reis door de tijd, niet van A naar B
maar meer 'van A noar B en Back Again'. Voor degenen die het tijdschrift
Bres kennen zol de indryk die ik von het boek probeer te geven een stuk
mokkelijker te verorberen zijn als ik vermeld dot beide heren schrijvers
flink hebben meegeholpen bij de verlossing en opvoeding von baby Bres.
Net ais AbrAhAdAbrA heeft Bres de pretentie het Occulte te verenigen met
Filosofie, Psychologie, Geschiedenis en Kunst, met dbi verschil dot
AbrAhAdAbrA bij veel lezers de indruk schijnt te wekken zich vni. met
het 'linkerpod' (zwarte magie en met name Aleister Crowley) bezig te
houden en dot Bres zich voorol de loatste jaren loot voortzweven op het
rechterpod. Het zal dan ook voor iedereen een troost (of juist niet)
zijn dot het hier beschreven boek zich een beetje in het midden opboudt.
Het boek wekt (nogmaais) de indruk von een reis door de tijd. Te be-
gxnnen met een impasse aan het eind van de IS'de eeuv voor de Natuurue- -
tenschoppen. De direkteur von het Amerikoanse 'Potent Office' diende in
1875 zijn ontslog in omdot hij niet wist waarom hij zou moeten oanblijven.
"Er valt niets meer uit te vinden' was zijn verkloring aon de minister
van Handel. Een hoofdstuk verder verspringt de tijd noar 1622, de eerste
tekenen van de Rozekruisers in Porijs. De nietsvertnoedende lezer betreedt
ols het ware een wereld von Geheime Genootscbappen die geheimen bewaren
tot ze eeuwen later door de Moderne Wetenschop warden ontdekt. Alchemisten
hodden oliang op abstracte wijze de atoom-theorie uiteengezet en Albert
Einstein goot er enkele decennia geieden de eer von opstrijken. Als een
lemming stort de lezer zich in een zee van curiositeiten over de Poasei-
londen, de bouw von de Grote Pyromide, het verhool von de schrijver Arthur
Machen dot een voorspelling bleek te zijn... om goandeweg het boek te
belanden bij misschien wel het meest opzienbare hoofdstuk; De occulte mo-
tieven von het Duitse Nazi-Rijk. Dit boek zou verplichte leesvoer moeten
zijn voor elke serieuze AbrAhAdAbrA lezer I
'The Speo r of Destiny ' van Trevor Ravenscroft, in het nederlands vertaolc
onder de titel 'de Lans van het Lot', was het tweede boek waar de myster-
aeuze Chronos mee op de proppen kwora. Zools faeloofd zou het boek me' meer
mformotie verschaffen over het occulte wel en wee achter de
grondbeginselen von het Duitse Nozi Rijk- De Speer of Lons, die zich be-
vmdtin de 'Weltliche Schatzkatnmer von Hofburg' in Wenen, moet volgens
het boek de sleutei zijn van de identiteitsverondering van Adolf Hitler
in de joren '20. Zools de wereld van Nietzsche werd veranderd toen hij in
ivBRAHADAHRA ^
een SToffige antiquorioat 'De Wereld els Wil en Voorsteliing' von Scho-
penhouer ontdekte (zie AbrA 3, mijn artikel over Colin Wilson en het
Phenomenologisch Existentiolisme) , 20 ervoarde Hitler een piekervorir>Q
toen hij 19 joar wos en zich gerealiseerd had dat er geen tc>ekQmst vot
hem was wepgelegd 0I5 kunstenoDr. Somber, op zoek naor warmte en onder-
dak, beZDcht hi} de schatkomer.
'^ En toen boorde ik de woorden die mijn hele leven zouden veranderen-
Er i£ een legende verbonden oan deze Lans dot degene die er aansproak
op doet, en zijn geheimen oplost, het lot van de wereld voor goed en
kwood in zijn handen houdt." ' ( 'Mein Kampf )
Von de loHE die in de schatkamer bewaord wordt, is het eigenlijk alleen
de punt die men m bezit heeft, moor het is een belongri jk(e) punt als
de legende von enige wocrheid voorzien is? het zou hier nl. goon om de
lans waarmee tijdens zijn sterven con 66n van de drie kruizen op de berg
Gogoltha, getest werd of Jezus nog in leven wos. Als vonzelfsprekend zou ■
de lans door de eeuwen been von allerlei occulte krochten zijn voorzien
krachten die een persoonlijkheid als Hitler moar ol te groog in z'n be-
zit zou willen hebben, en die hij 20 joor later 00k daadwerkelijk in z'n
bezit hod.
^Het boek informeert de lezer over nog veel meer curiositeiten, zools
Hitler's gebruik van nrescoline , een chemische bewerking van de de knop-
pen von de peyotl en gereloteerd aon LSD, om occuite ervoringen mee op
te doen, achtergrondinformotie over Hitler's bewondering voox Richord
Wagner en Nietzsche (en uitstekende dooddoeners voor mensen die beweren
dot je een Nazi bent als je die bewondering met Hitler deelt), het ont-
stoon von het Thule Genootschop woar Hitler zijn occulte scholing kreeg,
en de evt, banden die dit genootschop zou onderhouden met de O.T.O, en
de Golden Down (zie AbrA 2, Fr. Chronos ' ortikel over Aleister Crowley 1.
En het was met name dot loatste woar in het derde boek flink in gespit'
zou gaan worden.
Ik spreek over ' Hitler and the Age of Horus ' von de amerikaon Ceroid
Suster, een leeriing van Isroei Regardie die Aleister Crowley's secre-
toris is geweest , en bet is dan ook
The Book of the Law', het manifest von Aiwass, Crowley els medium ge-
bruikend, dot in 1904 het oonkomende tijdperk van Horus zou goon ver-
kondigen. Bijgeloof of niet, 'The Book of the Low' voorspelt een Iste
wereldoorlog 6n een 2de wereldoorlog om het korwei goed of te moken.
Welk karwei ? De vernietiging von het oude tijdperk.,, om ploats te mo-
ken voor een nieuwe, Het boek spreekt over een hondjevol heersers en
sloven die zullen dienen. Dot het tijdperk von christelijke noosten-
liefde heeft plootsgemaakt voor een tijdperk von strijd en oorlog. Crow-
ley legt de nieuwe situatie ols volgt uit:
'The Book of the Low takes us back to primitive sovogery, you say. Well,
where are we ? We're ot Guernico, Lidice, Orodour-sur Clone, Rotterdam
ond hundreds of other crimes, to say nothing of concentrotion-comps , Sta-
logs, and o million lesser horrors, inconceivable by the most diseased
ond inflamed Sodistic imaginotion forty years ago. You disagree with Ai-
woss-so do all of us. The trouble is that He con say: "But I'm not orguing;
I 'm telling you." '
Net ols in 'The Speor of Destiny' ligt het accent vnl. op occult vlok,
met in dit boek het voordeel dot de informatie lets gevoricerder uiteen
wordt gezet. Het boek legt onder andere die linken tussen bv, the Gol-
den Down, de Theosofische beweging van Madame Blavotsky en het Thule
— (^ ABRAHADABRA ^
genootschop, maar moakt ook duidelijk dot er grote verschillen bestoon.
Dit zelfde geldt ook voor de vergelijking die uordt gemaokt tussen Hitler
en Crowley. Een onder curieus feit is de oawezigheid von zo'n 1000 lijken
von Txbetanen die door de Russen in mei-45 in Berlijn werden aongetrof fen.
Ze waren op verzoek von de meesters von Thule nocr Duitslond gekomen ols
zelfmoordcommondo tegen de geollieerden. Ook zo'n mooi verhoal is de be-
Elissende slog bij Stolingrod geweest: Hitler hod door een ostroloog laten
voorspellen dot Ruslond zich vbbx de winter zou overgeven, vondoor dot de
Duitse soldoten niets extra's meekregen dan een sjaaltje en een poor dunne
hondschoenen, Het zou de eerste echte kiop voor Nazi-Duitslond zijn, Dui-
zenden soldoten stierven door bevriezing ais ze hun behoefte probeerden te
doen. Het boek eindigt met 10 punten die je een idee kunnen geven waarora
we in het tijdperk van Horus zijn beland, en Gerald Suster klinkt niet erg
optiimstisch over wnt ons nog te wochten stoat. Moor... 'And if indeed Do
Whot Thou Wilt Shall Be The Whole Of The Low, then ve hod better start do-
ing our Will. '
Als we nwar wisten wot onze Wil is en wat ons precies uordt opgelegd zon-
der dot we het zelf in de goten hebben ! Dit lijkt wel een beetje de rode
^^°°'^ in 'The Dark Gods' vcn Anthony Roberts en Geoff Gilbertson. Dit boek
met een voorwoord von Colin Wilson, behondelt het themo UT (UltroTerrestiol)
ofwel de invloeden uit de rwimte die op nllerlei mogelijke monicren de
mensheid tot hun sloof wil moken. Vompieren en ondere monsters stoon volgens
het boek op 6in lijn met UFO's en MIB (Men in Block), en het enige verschil
ligt in de gedaonte waorin ze verschijnen. Dere donkere goden hebben donders-
goed begrepen dot de 16de eeuw niet, en de 20ste eeuw w^l' gevoeiig zou zijn
voor de verschijning von een UFO. Immers, in de 16de eeuw hodden de tnensen
met eens von een zichzelf voortbewegend voertuig gehoord, loot stoon wot
voor roors ze niet zouden hebben bedocht bij een vliegende schotel ! Hier-
uit concluderen Roberts en Gilbertson dot 'ze' wel willen dot we een ver-
moeden moeten hebben von verschi jningen woormee we geen rood weten, moor dot
het anderzijds niet de bedoeling is dot we ons goon reoliseren wat hun wer-
kelijke intenties zijn mot onze oarde en haor bewoners. Het boek stoot vol
von met vreemde curiositeiten, net ols de Dogerood der Mogiers met dit ver-
schil dot er in dit boek (D.G,) een duidelijke lijn zit, Het woarschuwt ons
dot we met te licht over de donkere goden mbeten denken; er zijn genoeg
voorbeeiden in het boek te vinden woorin mensen die te dicbt bij bij de
oplossing van deze mysterieen komen, plotsklops ' verdwijnen' , of, laat ik
het nog sterker maken, op het matje geroepen worden door hoge f unctionarissen
die in feite ofgezont zijn von deze goden, Het gcvol Wilheim Reich (AbrA 7)
zou hier een mooi voorbeeld von kunnen zijn, Ook in dit boek weer de diverse
achtergronden von diverse Geheime Genootschappen, die volgens Roberts en
Gilbertson" specioal in het leven zijn geroepen om de mensheid te 'illumine-
ren', of anders wel degenen die bepaoide machten hebben ora met de donkere
goden in kontokt te treden op een dwooispoor te brengen met behulp von ge-
heime doctrines.
Je bent gewoarschuwd !
DOE DAGERAAD DER KAGIERS - L.Pauwels en J.Beroier.Uitoeveri j de Bezige Bij.
2)THE SPEAR Cf DESTlr^ - Trevor Rovenscroft. Corgi Press.
.3)HITLER AND THE AGE OF HORUS - Gerold Suster, Sphere Books.
4)THE DARK GODS- A.Roberts en G. Gilbertson. Panther, Gronoda Publishing.
M
ADRAHADABRA^
Het ondere gezicht van I.K. Bonset - Theo von Doesburg / Meulenhoff
1 983.
Het vertrek was niet groter dan een normaaL waterhoofd. Daar-
in bevonden zich dan nu eindeLijk degenen die met hun oren
spraken, met hun tong zagen en .iiet hun vinger& roken. AL hun
tasaichamen waren in breedte en Lengte . in diepte en hooqte
verkommerd en verschrornpe Ld en ze dansten zgnder zich de haren
en de baard daarbij te bewegen. De benen beroerden de Lege
Lucht die uit stangen van vernikkeLd staaL bestond en hoefiizer-
vormige vijvers had waar kikkers en eenden in pLonsden en waar-
in de koeien hun morgenLied zongen (joedeLee i i joedeLo haha)
en de daar aangeLande hengeLaars vingen stekeL noch baars en
deden zich te goed aan het kroos der waterschubben
Het bovenstaande is een gedeeLte uit de "abstracte, sur-huma-
nistische roman Het andere gezicht", geschreven door van Does-
Wat IS Dada? en "Antikunstenzuivereredemanifest" zijn gebun-
deLd in Het andere gezicht van I.K. Bonset. Theo van Doesburq
was behaLve schiLder, kunsttheoreticus en kunstpropagandist
ook aicnter, Literair criticus en prozaist.
Magie, Sexualiteit, Perversie {Sexuality, Magic and Perversion) -
Francis King / De Arbeiderspers 1974.
Francis King gaat in dit werk op speujtocht naar de betekenis
n^h^n?^"^ 7^^u ^" occuLte en semi occuLte genootschappen en
gebruiken. Zo komen aan de orde de cuUuurhistorische achter-
gronden van sex-magie in het hxdoisme en boedisme , Chinese
sexueLe aLche^ie en het gebruik van diLdo, o.a. door heksen
iL r-K ^^^'f^ gedeeLte beLicht hij vruchtbaarheidscuLten en
V^^^-^ !J' ^lefdesmissen en phaLLus verering. Het derde en
Laatste deeL geeft een beeLd van de sexueLe magie van de Tem-
r^fH^'^V "^^er hedendaagse magische genootschappen aLs de
L^wt fc ^^'^"^i^ '^^" ^'^LheLm Reich. Wat het boek interessant
maaxt is dat er twee sexueLe ritueLen van CrowLey in afgedrukt
staan, Een Leesbaar boek. aiyeuxuKi,
The Soul of the Desert - Aleister Crowley / Tbelema publ. 1974, ■
Dit essay werd in 1914 geschreven in Tozeur, karokko, en qeeft
een beschnjvmgvan het Leven gezien door de ogen v;n Se^ma-
gier en de ingewijdde in de mystiek. Zijn waarde heeft dit stul-
r.TotTru"''' ^^<^^"|^^" ^\" de (ogenschijnLijke) eenvcud waarin
het geschreven is. Op verhaLende en symboLische vviize wordt be-
schreven wat de funktie van de mens in zijn natuurLijke omge-
de natuur'die o^^'h'"^" \"" zijneigen krachten. de krachten van
beh^Pr^pn nt\^ T ^^5*^f^^^ 21J" en hoe deze met eenvoud te
zl Zltt . , uiteindeLijk te Leiden tot vexLichting.
^o geett het aan waartoe m deze context ondermeer dromen Lief-
oes^hi'den '^^h'?'."" zodoende een aantaL Msverstand^n uit de
ges^hiedenis heLpt; verdei beschrijft CrowLey op een beknoote
van'hPt^hnn'"'"^'!=?'\']3^ ^" verwerkingspraces v^n het bereiken
Ittrofc.^Tl r^^^- i^^""^'' ^"^9^ 1^^""^^ ^^" mystiek, tarot,
nfHL If f? CrowLey- s overige werk tm.n. The Book of Lies de
voo? L%ft ^^ duid.Lijker maakt. is het een bruikbaar sluk
meer ^1.1^^ "\" ^ejuiste weg en de fanaat die geen wegwijs
^meer v,eet. Binnenkort in een NederLandse vertaLing verkrijgbaar .
r
ABRAHADA.BRA y
Moonchild - Aieister Crowley / Samuel Weiser 7^^ druk 1985.
i'loonchiLd is een van de weiniae rnmanc ,,-n r-T-^, i
in 1Q17 '-'a+ i - i=- we wex.ixjt. romans Van CrowLey, geschreven
tttfttiil„'.^l} geschuwd. Gedursnde de zwangeisihapSerlode
he tStlfaf -mf 'T- V"; ""krijgt haar ki^d , "SS? s?Lt
!i e\' e fi-Lf^f:--;'- """-'""^"""-2r/ti:^
;!?'Se"d.1ti!d\1*!J;e^JL^1ie^'?li."tra:^„c1eCer»?'"^°"
hari^u^? S?4".1°?"L'rde'°LSf La?!"'"- ^"-''^"^
Zie de mens (Behold the man) - Michoel Moorcock / Bruno 1972.
h!^L^^°^^^^^ ^f^ ^®^" geLukkige jeugd. AU kind was hii on-
derworpen aan aLLerLei pesterijen en werd reqeLnati? door ziin
sus was.Het LiefdosLeven van KarL Leidt door deze ervarinoen in
zijn vexdexe Leven tot frustraties. ALs een crofessor ui"?^f2n
iiirToti'i:.'' r'' '^^ ^^^^ ^^^^ ^- uirL^akt'hjrSet'io^^
steL aoet om bLs pxoefkonijn te dienen voor een tiidmachine
ALS hH t\^ns?oSrLrd%^ ?f,d^i^?.L"e^t;ni?/:o\^,fsy '^;itt'
kxuisigingsdQOd moet bekopen
Een kort verhaaL van s.f. schxijver Moorcock
■h( abrahadabra )-
J.G. BALLARD : De brandende Aarde ( The burning world of the Drought , 1964)
Dit is een van de drie boeken die Ballard in het begin van zijn carriers
schreef , als Science Fiction. De twee andere delen zijn : 'De verdronken
Aarde' en 'de kristallen Aarde'. In 'de brandende aarde' wordt de ondergang
van de ons bekende maatschappij beschreven, als gevolg van de vervuiling
van de oceanen. Daardoor kan er geen oceaanwater meer verdampen . Het is op-
gehouden met regenen. Langzaam droogt alle watervoorraad van de mens op.
De maatschappij begint te verbrokkelen, leder voor zich zoekt naar water.
Eerst raken de watervoorraden in het binnenland op. De hoofdpersoon van het
verhaal , een dokter Ransom, trekt met een groep mensen naar de kust. Daar
aangekomen falijkt het al overvol te zijn. ledereen probeert een plaatsje te
vinden. Er zijn destillatie-machines gebouwd om zoet water te leveren. Deze
worden in allereerste instantie beschermd door het leger. Als deze organisa-
tie wegvalt, komen er nieuvfe, vaak nogal dictator iaal bestuurde groepen die
een deel van de macht naar zich toe trekken. Dokter Ransom echter blijft een
eenling, die zich niet wil conformeren. In een soort niemandsland van rech-
teloosheid houdt hij zich staande. Tenslotte komt, min of meer door toeval
hetzelfde groepje mensen als waar Ransom in het begin mee naar de kust trok
weer bij elkaar, Ze besluiten weer terug te keren naar de plaats waar ze
vandaan kwamen, omdat er tekenen zijn dat daar nog mensen leven. En waar men-
sen leven, daar is water ! En inderdaad, er is daar nog een groepje mensen
die in een heel wankel soort van evenvicht met elkaar leven-. De komst van het
groepje echter leidt tot een katastrofe. Toch eindigt het boek met een hoop-
voile noot. Als Ransom in zijn eentje op weg gaat, volledig gedesillusloneerd,
gaat het regenen.
Het sterkste punt van dit boek is de beschrijving van een soort niemandsland
waar het gezelschap zowel op de heen als op de terugweg door heen trekt. Het
is een thema wat keer op keer in Ballard's werk terugkeert. De oude ordening
is vernietigd en er is nog niets wat lijkt op een soort nieuwe ordening.
J.G. BALLARD : Crash (1973)
Ballard zelf zegt dat 'Crash' op een zelfde lijn staat als bovengenoemde tri-
logie. Er is sprake van een soort omwenteling waarin de ons bekende 'orde'
wordt vervangen door een andere ,
'Crash' gaat over de sexuele symboliek van auto-ongelukken. De verteller van
het verhaal is gefascineerd door de gebiologeerdheid van de eigenlijke hoofd-
persoon, Vaughan, met de wonden veroorzaakt door auto-ongelukken. Deze won-
den maken iemand sexueel aantrekkelijk. De verteller (die ook Ballard heet)
en zijn vrouw worden meer en meer getrokken in een soort nachtmerrieachtig
web van technologiBche bruutheid en vreemdsoortige sexuele avonturen in en
- ( ABRAHADABRA ) -
rond auto's, Vaughan's doel lijkt te zijn om te sterven in een soort orgasme
tijdens een botsing met de auto van de actrice Elisabeth Taylor. Hij oefent
hier zelfs voor. Het lukt hem echter niet , Vaughan sterft bij een poging de
auto van de actrice te rammen,
ToegGgeven, 'Crash' mag misschien een vreemd boek zijn, het is echter waard
oin gelezen te worden. Ballard zelf stelt dat het wellicht het eerste boek is
wat technologie en pomografie met elkaar verbindt. Hoeveel mensen komen er
niet om per jaar bij ongelukken op de weg ? En in hoeverre ligt hier een
voriB van genadeloosheid achter , die we ook kunnen vinden in onze elgen
sexuele fantasieen ? "In a sense, pornography is the most political form of
fiction, dealing with how we use and exploit each other, in the most urgent
and ruthless way." (Ballard).
J.G. BALLARD : Het keizerriik van de zon ( the empire of the sun , 1984)
Het is misschien Ballard's meesterwerk. Geen Science-Fiction, inaar een auto-
biografische roman over zijn belevenissen als 11-jarig jongentje in China,
ten tijd van de Japanse overheersing. We hebben eigenlijk lang moeten wach-
ten op romans en verhalen die de oorlogsvoering in het verre oosten tot on-
derwerp hebben. In vergelijking tot de tweede wereldoorlog in Europa is daar
tot nu toe beschamend weinig over geschreven, althans tot ons gekomen. Het
zijn met name een film als 'Merry Christmas mister Lawrence' en een televi-
sie-serie als 'De Parel aan de kroon' die ons bewust hebben gemaakt dat
' daar ' ook nog iets aan de hand was .
Nu is het Ballard die met deze roman de oorlogshandelingen in China als
achtergrond neemt. Volgens zijn eigen biografie is hij daar in 1930 geboren.
En hij meet daar , zoals ook in dit boek weer duideli jk wordt die f ascinatie
hebben opgedaan voor iets wat je kunt betitelen als 'het niemandsland ' . In
dit geval is het de zwerftocht van het jongentje Jim op zijn fietsje door
Shanghai , wanneer de Chinese troepen zich hebben teruggetrokken en de Japanse
troepen nog niet zijn gearriveerd. De jongen rijdt in een verlaten stad rond,
waar ook alls Europeanen uit zijn gevlucht. In een sfeer die dreigend zowel
als boeiend is en waarvan hij zich slechts met moeite los kan maken. Als de
Japanners dan tenslotte zijn gearriveerd , wordt hij in het begin zelf s niet
opgemerkt. Hij most moeite doen om gevangen genomen te worden. Het blijkt,
hoe paradoxaal ook, de enige manier te zijn waardoor hij zich in leven kan
houden, Hij is zijn ouders kwijt en is aangewezen op de hulp van oudere men-
sen. En anders dan in allerlei andere jongensboek-achtige verhalen zijn de
volwassenen in dit verhaal er alleen maar op uit om hun eigen hachje te red-
den en houden de jongen alleen maar in leven omdat hij 'handig' is. Als ten-
slotte de oorlog is geeindigd (de zon van de titel slaat op de 'zon' van
Nagasaki) heeft hij het geluk om zijn ouders weer te vinden. Met hen gaat hij
r
-^ ABRAHADABRA )-
dan terug naar Engeland . Haar of het ooit nog een normaal Jongentje zal wor-
den ?
J-K. HUYSMANS : La Bas (]891)
Dit boek wordt algemeen gezien als een soort 'klassieker' over het satanisme.
In de tweede helft van de vorige eeuw was er een ware explosie van interesse
op occult gebied. In het begin leek het zich vooral te concentreren in Frank-
rijk en Engeland, later verspreidde het zich over het gehele continent. In
Frankrijk waren het met name mensen als Ellphas Levi en Fabre d'Ollvet, met
in hun kielzog allerlei bekende en minder bekende flguren. Een van deze figu-
ren was een geestelijke, de abbe Boullan. Deze was in 1848 tot priester ge-
wijd, maar ontinoette in 1856 een Belgische non met wie hij niet alleen een
verhouding begon, maar ook een magisch genoodschap. Algauw hield dat genood-
schap zich bezig met een volgens tijdgenoten afschuwelijk en obsceen soort
satanisme.
In 1888 ongeveer leerde Huysmans, op zoek naar stof voor een reman over een
occult onderwerp Boullan kennen. Uit deze kennismaking ontstond 'La Bas',
De hoofdpersoon van het boek, Durtal, doet een studie naar de figuur van
Gilles de Hais. Mede dankzij zijn studie leidt hij een van de buitenwereld
teruggetrokken leven. Ook de mensen die hij in het verloop van het verhaal
leert kennen leiden eigenlijk zo'n soort leven, Zo is er Des Hermies, een
dokter, die zegt niet in God of in de duivel te geloven, maar vooral van het
laatste erg veel afweet. Daarnaast is er de klokkenluider Carhaix en zijn
vrouw, simpele gelovige lieden die zich ook niet veel bemoeien met 'de wereld '
Via zijn studie naar de Eais wordt Durtal 's interesse in satanisme gewekt.
Hij is in hoge mate verbaasd als Des Hermies hem duidelljk maakt dat satanis-
me niet alleen iets is van vroeger tijden, maar dat het nog zelfs heden ten
dage bestaat.
Durtal leert daarna een dame kennen, op eerste gezicht een bezadigde society-
figuur die reageert op een eerder door hen uitgebracht boek. Deze Hyaicinte
Chantelouve neemt echter steeds meer zijn gedachten in beslag. Zo zeer -zelfs
dat hij zich begint af te vragen of zij geen succubus (een vrouwelijke demon
gericht op sexuele gemeenschap met een man) is. Zij leek een eerbare vrouw,
bleek een hoer in bed en een satanlste om hem 'vast' te houden. Zij is het
ten slotte die er voor zorgt dat hij --en 'zwarte mis' bij kan wonen, verzorgd
door ene kanunnik Docre. Het blijkt echter zo waigelijk te zijn dat hij daar
wegvlucht . Nadat zij hem nog een maal weet te verleiden breekt ze met hem.
Ook in de 'werkeli jkheid ' heeft Huysmans radicaal gebroken met zijn eigen
interesse op dat gebied. Hij bleek zijn verdere leven een gelovig en vroom
katholiek .
- Q ABRAHADABRA ^
HUBERT LAMPO : De duivel en de maagd 1965
Na het boek van Hu^'smans is het dit keer Gilles de Rais zelf die de hoofdrol
speelt, Lampo probeert, zonder al te diep in te gaan op het af schuweli jke
van zijn misdrijven, iets van de innerlijke drijfveren van de man bloot te
leggen,
Onder de indruk als de Rais is van de figuur van Jeanne d'Arc en haar berech-
ting door de Engelsen, lijkt het erop alsof de Rais het tegenovergestelde
van de Maagd van Orleans wil bewerkstelligen . Haar verbranding heef t hem tot
de overtuiging gebracht dat het kwade in de wereld heeft overwonnen. "De
duivel is machtiger gewordsn dan de schepper," Waar Jeanne 'wit' was, doet
hij het 'zwarte'. HiJ bant als het ware alle figuren die een 'goede' in-
vloed op hem zouden kurnien hebben uit zljn omgeving en omringt zich met al-
lei lieden die het kwade lijken te symboliseren. Als de Rais, door zijn
uitspattingen' zonder geld lijkt te komen zitten, haalt hij allerlei alche-
misten naar zich toe . Deze alchemisten proberen met hulp van de duivel goud
te maken. De Rais doet hier allesbehalve van harte aan mee. Hij durft met
name zijn liefde voor de Maagd Maria niet op te geven. De duivelaanroepers
blijken goeddeels te bestaan uit figuren die de Rais genadeloos uitbuiten.
Het verhaal besluit met het beschrijven van een deel van het proces wat te-
gen hem wordt gevoerd, Hij vertoont een enorm berouw voor al zijn enorme
wandaden en verzoent zich met al die 'goede' mensen die hij eerst wegstuur-
de. Uit dat berotiw weet hij op een propagandistische manier munt te slaan
doordat hij zeker is van het feit dat de katholieke kerk hem voor altijd
kan en zal blijven zien als het voorbeeld van een groot zondaar die berouw
kreeg,,,en vergiffenis. De moederkerk nam hem wear in haar schoot op.
"Ik was ABRAHADABRA in mijn zwembad aan het lezen en toen.
ABRAHADABRA - P.O. Box 13414 - 2501 EK Den Haag - NL.
-( ABRAHADABRA ^
'An Qtigei came to me and said,'0 pitiable,
foolish young manl horrible, dreadful
stote! Consider the hot burning dungeon
thou art preparing for thyself to all eter-
nity, to which thou art going in such ca-
reer. '
I said, "Perhaps you will be willing to show
me my eternal lot, ond we will contemplate
together upon it ond see whether your lot
or mine is most desirable. ' '
Williom Blake - The marriage of Heaven and Hell.